top of page
RVTS Logo
NORSK

1.2.SEKSUELLE EVTIEDIMMIE MAANAJ LUVNIE GASKEM 0-6 JAEPIEH

Maanaj seksuelle evtiedimmie faahketji heannede jïh jienebh tsiehkieh dam baajnehtieh. Daate jearohke maanan aalteristie, maanan byjresistie jïh kultuvreste jïh aaj destie maam vuajna jeatjebh sov bïjre darjoeh jïh eah darjoeh.

Verries seksualiteete lea stååkedimmie, goerehtimmie jïh aavoedimmie

Verries stååkedimmie edtja aavoedidh, tjetskehkelaakan årrodh jïh sinsætnan seahkaridh. Dïhte edtja faahketji heannadidh, faahketji aalka jïh faahketji orreje juktie maanah vissjehtovveme jïh sijhtieh naan jeatjah darjodh. Naemhtie lea seksuelle stååkedimmine aaj. Gosse göökte maanah seamma aalterisnie båadtsode sinsætnan vööste tjåadtjoeh jïh onnemaana edtjieh darjodh, dellie stååkedieh. Dah leah govleme guktie onnemaanah sjædta jïh gaajh gieltegs orreme jis akte onnemaana lea båateme!

Jïjtse kråahpem goerehtidh

Stååkedimmien tjïrrh, ektiebarkosne jeatjah maanajgujmie, iemielïerehtimmie heannede kråahpen, tjoeleorgaani jïh domtesi bïjre. Maana leara guktie raasth jïjtse kråahpese tseegkedh, jïh magkerh raasth mubpieh utnieh. Maanagïerteaalteren  gieltegåbpoe sjædta gosse stuerebe sjidtieh. Dah haarjanieh raasth tseegkedh, lastoen jïh gïehtjedimmien bïjre.

VIERHTIEH

  • Geajnoetjovkese: www.seksuellatferd.no 

  • Margrete Wiede Aasland (2018): Barna og seksualiteten (gærja)

  • Birgit Hegge (2018): Med hjerte for seksualiteten (gærja)

Jïjtjemse stimuleeredh (onanije) lea sïejhme jïh aejlies

Jïjnjh maanah jïjtjh tjoeleorgaanide damtehtieh, dan åvteste daate njaelkies domtesh vedtieh. Naakenh dejtie geehpeslaakan deehkedieh jïh naakenh jïjtjemse stimuleerieh jallh onaneerieh. Mubpieh vueliekråahpem bïenghki, stovli, goetsemestatijven vööste j.n.v. gnugkieh jïh numhtie jïjtjemse stimuleerieh. Jallh nalhkem juelkiej gaskem nuhtjieh jïh roejtide sinsitnien vööste deemtjieh jïh nyhteligujmie jårrehtieh. Mubpieh soermide jïh gïetide lijhkiemåvhkan jallh raajhpesen sïjse biejieh. Eah daah maanah daejrieh daate lea seksualiteeten bïjre, dah domtesem lyjhkoeh. Dïhte mij lea vihkele lea leeredh gåessie jïh gusnie lea sjiehteles numhtie darjodh. Doh jeenjemes maanah 4- jaepien aalteren raejeste aelkieh tjïekedidh gosse sijhtieh tjoeleorgaanide stimuleeredh. Dah leah doh sosijaale njoelkedassh guarkeme. Såemies maanah vielie rïekte bïhkedimmiem daarpesjieh. Såemies maanah sijhtieh fer jïjnjem onaneeredh guktie dïhte dej aarkebiejjiem nåakelaakan baajnehte. Lohkh boelhkem dan bïjre jïh lissietjaalegem gusnie vielie dan bïjre tjåådtje.

Tjoeleidentiteete

Maanah 2-3 jaepien båeries raejeste vuaptastehtieh kråahph leah joekehts, amma naakenh leah biologeles nïejth jïh naakenh leah biologeles baernieh,  men dellie sijhtieh voerkesvoetem tjoelen bïjre evtiedidh (aaltere jeerehte). Doh jeenjemes maanah demtieh dïhte biologeles tjoele jïh tjoele mejnie jïjtjemse identifiseerie leah akteraeresne. Jeatjah maanah eah seamma dååjresem utnieh, daate gohtjesåvva tjoeleinkongruense. Maanagïerth maehtieh voerkes årrodh jïh eah maanide tjoelen mietie joekehtidh jallh soptsestidh. Numhtie feerhmeles kultuvrem åådtje, mij lea gaajh vihkeles dïsse mij jeatjahlaakan domtoe. Akte jeatjah argumente dïsse lea mïrrestallemem reesedh. Barkijh maehtieh hijven råållamaallh gaajhkide almetjidie årrodh, seamma magkeres tjoelem dah utnieh! Dah maehtieh aaj voerkeslaakan sosijaale mierieh tjoelide haestedh. maahta dam darjodh baakoej jïh dahkoen tjïrrh.

 

Vuesiehtimmieh maehtieh årrodh:

  • Datne håksoem vuesehte, Piere!

  • Datne leah gaajh mavvas, Maryam!

  • Daelie gaajhkesh viskes tråajjine maehtieh gïetide voestegh bïssedh, jïh mænngan dah mah jeatjah klaeriem utnieh. (Sijjeste jiehtedh daelie baernieh edtjieh gïeth bïssedh voestegh jïh dan mænngan nïejth).

VIERHTIEH

Seksuelle vaaksjoehtimmie

Gosse seksuelle vaaksjoehtimmien bïjre, dellie daate sïjhth jiehtedh gïese györe- jïh gïem lyjhkh. Jeenjesh dam aareh skuvleaalteren vueptiestieh jallh aareh pubperteetesne, men dotkijh eah sïemes, daate sïjhth jiehtedh naakenh mielieh dovne smaave maanah jïh geerve almetjh maehtieh jïjtsh tjoeleidentiteetem vueptiestidh- jallh tjoeleidentiteetem målsodh. Barkijh maanagïertesne maehtieh måjhtajidh aaj neebnedh dah mah seamma tjoelem utnieh maehtieh mïelehkinie  jis v.g.maana gihtjie gïeh maehtieh mïelehkinieh årrodh.

VIERHTIEH

Bufdir, mïrrestalleme jïh ij-sïerredimmie: https://www.bufdir.no/lhbt/

Göökte onnemaanah tjïekedadteme

Illustrasjovne: Jens A. Larsen Aas

Dah haarjanieh raasth tseegkedh, lastoen jïh gïehtjedimmien bïjre.

Nïejte gie sov tsïnnem buertien vööste knugkie

Illustrasjovne: Jens A. Larsen Aas

Verries seksuelle evtiedimmie

Maanah 0-3 jaepieh:

  • Maahta væhtah seksuelle aavose vuesiehtidh. Baernieh ereksjovnem åadtjoeh, nïejth lovves guannesne sjidtieh (joe boernestïjjen deahpede).

  • Lyjhkoeh båadtsode årrodh, eah privaate jallh byögkeles gaskem joekehth.

  • Lyjhkoeh jïjtsh tjoeleorgaanh damtehtidh.

  • Dah leah tjetskehke dovne jïjtsh jïh mubpiej kråahpide, maehtieh maaje mubpiej tjoeleorgaanide jïh njammide damtehtidh.

  • Maahta jïjtjemse stimuleeredh, maaje gosse vïssjehtåvva, feejjene jallh ajve sæjhta murriedidh. Såemies maanah maehtieh dam darjodh gosse båånhtserieh jallh asvem demtieh. Lissine maehtieh aaj jeatjah tsagkesh utnedh.

  • Dej ïedtjh leah bajhke, gadtje jïh boetske.

Maanah 3-6 jaepieh:

  • Lyjhkoeh båadtsode årrodh, men privaate jïh byögkeles gaskem joekehtieh.

  • Maehtieh jïjtjemse stimuleeredh, men privaate jïh byögkeles gaskem joekehtieh.

  • Ektesne seksualiteeten bïjre soptsestieh jïh sinsitneste lierieh, jïh maaje aaj geerve almetjh gihtjieh.

  • Dah gihtjieh guktie nåajsan årrodh jïh baersieldimmien bïjre.

  • Sinsitnine goerehtieh stååkedimmien tjïrrh.

  • Seksuelle stååkedimmieh stååkedieh, mah daamtaj gohtjesuvvieh “dåaktere” jallh “tjidtjie, aehtjie jïh maana”. Mujhtieh, maanah “låssas- goh-stååkedimmieh” stååkedieh, eah dah dååkerdh. 

  • Maanah maehtieh aath guannan jallh råvven vööste bïejedh juktie sijhtieh daejredh guktie domtoe.

  • Seksuelle gïele; «sekse», «bohkedh», “stïevhke”, “boetje», «slïhtje» leah baakoeh mejtie govleme jïh tuhtjieh gieltege jiehtedh, jalhts eah ulmiem baakoste guarkah, daate barre prarrohke jallh luhpehts jiehtedh.

Maahtah verries seksualiteetem maanide buerkiestidh?

Jaavoe, edtjem pryövedh. Jis dïsse ussjedh - dallatjinie maana lea reakasovveme, jïh hoksem, gieriesvoetem, jïh domtesevoetem åådtje – dellie hijven våaromem hijven seksualiteetese beaja. Maana edtja hoksem, lïhkesvoetem jïh baahkes beapmoem åadtjodh gosse daarpesje, jïh orre raajhpesem åadtjodh. Maana stuerebe sjædta jïh aalka soptsestidh. Dïhte maahta jiehtedh njuenie, bieljieh, jïh maahta tjiehtjeri ovmessie nommh jiehtedh. Gosse lea 2, 3 jaepien båeries buerebe baakoevåarhkoem åådtjeme jïh tjoeleorgaani bïjre lïereme. Dïhte daajra mij lea tsïnne jïh mij lea pilla. Dellie joe baakoeh tjelmide jïh bieljide lïereme. Eejhtegi tsiehkie jïjtsh seksualiteetese, jïh magkeres maahtoe dah maanan seksualiteeten bïjre utnieh, lea vihkele gosse jïjtsh maanah utnieh. Maanah sijhtieh sån bööremes tsiehkiem åadtjodh jïjtsh seksualiteetese, jis hoksealmetje aaj hijven tsiehkiem jïjtse seksualiteetese åtna. Dah lierieh sijjieh maehtieh båadtsode laavkomelihtesne laavkodh. Jïh sov pillesne jallh tsïnnesne damtedidh. Dah åadtjoeh bieljine, njuenesne jïh abpe kråahpesne damtehtidh. Dan bïjre maehtieh soptsestidh. Maehtieh guvvieh gærjine vuartasjidh ovmessie maanijste, jïh maehtieh soptsestidh guktie maana tjåejjien sïjse båateme. Jïh guktie tsavnoste båateme. Jallh, idtjin tjåejjien sïjse båetieh, dah boernesgåatan båetieh, jïh guktie tsavnoen sïjse jïh sistie båetieh, jïh ovmessie vuekieh gååvnese maanah åadtjodh, jïh ovmessie fuelhkieh. Manne vïenhtem daate lea hijven våarome guktie maana edtja hijven jïh jearsoes tsiehkiem jïjtse kråahpese jïh seksualiteetese åadtjodh.

Nils Heldal jïh Margrete W. Aasland ektesne soptsestieh hoksen, lïhkesvoeten jïh gieriesvoeten bïjre goh våarome verries seksualiteetese mijjen almetji luvnie.

Spïeletijje: 1:56

M3-1

Åvtesne, goh manne maanagïertesne barkim, gaektsieluhkie-låhkoen, nov gujht gïervebe daelie. Maanah maehtieh åadtjodh sinsitniem ånnetji vaaksjodh, jïh geerve almetjh ajve dam vuartasjieh jïh vuejnieh maanah hijven utnieh. Mijjieh destie vaedtsebe men hævvi, jis maanah dagkerh stååkedimmieh stååkedieh guktie sinsitniem goerehtieh jïh Duploklåbpoem sinsitnien ravven sijse rijtieh jallh sinsitnien tsavnoem vuartasjieh, dellie lea vihkeles jiehtedh "Hei, guktie gåarede daesnie?" Jïh maam dijjieh stååkedidie?" "Ijje, datne maahtah olkese vaedtsedh juktie mijjine hijven." Mijjieh tjoerebe maanide dan hijvenlaakan damtedh, jïh vuejnedh daesnie hijven gåarede. Dellie jeahtam "ok, manne bååstede båatam gosse luhkie minuhth vaaseme. Men aaj maahta striengkies sjïdtedh jïh maanam stilledh måvhkah tsaekedh. Mujhtieh maanese lea sïejhme dagkeres stååkedimmiem stååkedidh, men hævvi tjoerebe geehtedh maanah hijvenlaakan sinsitnien vööste dåemiedieh.

"Hei, guktie gåarede daesnie?" Nils Heldal jïh Margrete W. Aasland ektesne soptsestieh guktie maahta daejredh maanah jearsoeslaakan stååkedieh.

Spïeletijje: 0:59

M3-2

Man aareh maana aalka seksualiteetem evtiedidh?

Muvhth seksuellevoetem sïjhtieh goh akte mijjen maadthdomtesijstie. Manne ussjedem daate lea öövre gosse dahkoe sjugniehtåvva- ij gosse dahkoe sjugniehtåvva- men gosse munniecellah jïh sædcellah/spermijh ektesne sjalkah- dellie seksualiteetem utnebe. Dan varke mijjieh veartanasse båateme dellie mijjen seksualiteete , identiteete, aavoedimmie jïh sårkoe baajnehtamme sjidtieh. Mijjieh måaratovvebe jïh mijjieh niktebe. Hoksealmetjh jïh almetjh mijjen bïjre seksualiteetem baajniehtieh. Seksualiteete goh energije mijjese. Muvhth mijjeste jïjnjem destie utnebe jïh muvhth vaenebem utnebe. Mijjen hoksealmetjh mijjen bïjre mijjem baajnehtieh; domtesidie, gieriesvoetese jïh hoksese. Mænngan maanah aelkieh jïjtjemse goerehtidh; jïjtsh kråahpem damtehtieh, njueniem, bieljieh, jïh tsavnoem damtehtieh jïh njaelkies domtesh åadtjoeh jis vuesiehtimmien gaavhtan tsavnoem damtehtieh. Jïh tjiehtjieridie damtehtieh jïh dejtie ånnetji maejstieh. Vuesiehtimmien gaavhtan jis göökte onnemaanah ektesne laavkomelihtesne, sïjhtijægan aelkedh jïjtsh tjoeleorgaanh damtehtidh, daate lea sïejhme, dellie åadtjoejægan numhtie darjodh. Dah jïjtsh tjoeleorgaanh, naepiem jïh bieljieh damtehtieh. Dellie dejtie laavkomelihteste vaalta. Kaanne åerpenh leah laavkomelihtesne, jïh ïedtjem utnieh sinsitnien tjoeleorgaanijste. Eah barre ïedtjem utnieh tjoeleorgaanijste, men daelie seksualiteeten bïjre soptsestibie. Dah sijhtieh aaj jeatjah aath kråahpesne vuartasjidh. Men jis seksuelle evtiedæmman ussjede, jïh lïeredh jearsoes sjïdtedh jïjtse kråahpesne, dellie ussjedem, jeatjah maanah leah eejhtegidie båadtsode vuajneme, laavkometjïehtjelisnie  jallh åeremetjïehtjelisnie. Dellie maana vuepteste “oi, numhtie aehtjie vååjnoe”, jallh numhtie lea tjidtjien kråahpe. Numhtie leah. Numhtie tjidtjie gon aehtjieh, jïh dïhte vuajna mejtie lea tjidtjien jallh aehtjien plïeresne. Jïh manne numhtie vååjnoem gosse stoerre sjïdtem. Daate lea akte bielie jearsoes sjïdtedh jïjtse kråahpese, jïh kråahpe jïh båadtsode årrodh lea iemie.

Nils Heldal jïh Margrete W. Aasland ektesne soptsestieh guktie lea seksualiteetine reakasovvedh, jïh guktie hoksealmetji vuajnoe jïjtsh kråahpese aaj maanan tsiehkiem jïjtsasse baajnehte jïh goerehtimmiem kråahpeste jïh seksualiteeteste.

Spïeletijje: 2:11

M3-3

Jis pryövebe tjëlkestidh, mij lea verries seksuelle dåemiedimmie maanagïertemaanaj luvnie 6 jaepien raajan?

Jaavoe, mij lea verries... maanah edtjieh jearsoes jïh hijven tsiehkiem jïjtsasse jïh jïjtse kråahpese utnedh. Jïh dellie vihkeles ussjedidh  daate maanaj seksualiteete. Ij leah daate seamma goh geerve almetjen seksualiteete. Badth, maanah haarjanieh raasth tseegkedh, lastoen jïh gïehtjedimmien bïjre. Gosse maanah dagkeres dåakterestååkedimmieh sinsitnine stååkedieh, jïh sinsitnien tsavnoem vuartasjieh, dellie leah tjetskehke, ij leah numhtie dah kleenghkes sjidtieh. “ Doeneh-haevtie, datne tjaebpie, wooohæææ». Eah maanah numhtie tjåadtjoeh. Dah tuhtjieh daate luste. Manne provhkem jiehtedh dah råvve råvvese -stååkedieh, vihkele dah lustestellieh. Ånnetji luste jïh ånnetji hihi-gieltege.

Nils Heldal jïh Margrete W. Aasland ektesne soptsestieh verries seksuelle dåemiedimmien bïjre maanagïertemaanaj luvnie. Maanaj seksualiteete eah seamma goh geerve almetjen seksualiteete.

Spïeletijje: 0:54

M1 (v3)

Mah iemie maanah aarhskuvleaalteren onaneerieh?

Jaavoe, manne sïjhtem jiehtedh såemies dam darjoeh, daate lea iemie. Iemie maanah numhtie darjoeh, men eah gaajhkesh. Ibie daejrieh mannasinie, kaanne dan åvteste njaelkies domtesh demtieh. Ij naan statistihke dan bïjre gååvnesieh. Naan maanagïerth soptsestieh gellie maanah naemhtie darjoeh. Naakenh soptsestieh sijjieh eah leah gåessie dam vuajneme, jallh dam dååjreme. Jïh naan maanah kaanne striengkies eejhtegh utnieh gieh eah luhpedh maanide tsavnoem damtehtidh, jïh jiehtieh “daelie tjoerh orrijidh pillam damtehtidh jallh tsïnnesne kroehkedh” jïh dellie eah maanah dam darjoeh.

 

Men daate iemie bielie maanan seksualiteeteste?

Jaavoe, manne sïjhtem jiehtedh daate lea iemie, jeatjabidie ij leah dan iemie daejredh guktie maanah sjidtieh. Naan maanah sïjhtieh dåakterestååkedimmieh stååkedidh, sinsitniem goerehtidh, sinsitnien tsavnoem damtehtidh jallh dupoklåbpoeh sinsitnien råvven sïjse rijtedh, jïh naan maanah eah pryjjh. Såemies maanah lyjhkoeh båadtsode årrodh stååkedimmesne, jïh båadtsode årrodh mubpiejgujmie, jïh mubpie eah lyjhkh. Daate lea joekehts, mijjen seksualiteete baajnehtamme sjædta reakadimmien raejeste.. Mijjen identiteete, sårkoe jïh aavoe, lea jearohke mijjen hoksealmetjijstie mijjen bïjre, guktie bijjiedimmie lea jïh guktie mijjem dåastohte. Dovne domtesigujmie, hoksine, gieriesvoetine, restriksjovnigujmie, jïh guktie eejhtegh jallh hoksealmetjh sijhtieh mijjieh edtjebe årrodh.

​

Guktie daate lea vielie byjrese goh aerpie?

Manne vïenhtem gåabpegh bielieh.

Nils Heldal jïh Margrete W. Aasland ektesne soptsestieh mejtie onanije lea iemie bielie maanan seksualiteeteste?

Spïeletijje: 1:36

M2

Mij onanijen aevhkie?

Dah jïjtsh kråahpine åahpenieh, jïh ij leah dïhte vaarege goh. Åvtesne, luhkiegaektsiestoereluhkie-låhkoen, vienhti almetjh meehtin voepth gïetine åadtjodh onanijen gaavhtan, jallh meehtin vïrrem dassedh onanijeste. Dellie pryövi almetjidie jaehkiehtidh dah meehtin skaajmohke sjïdtedh onanijeste. Jïh lij dan åvteste dåakterh eelkin sijjen skïemtjijidie gihtjedh mejtie onaneerin. Doh jeenjemes dåakterh skïemtjijh utnin mah jååhkesjin sijjieh onaneerin, jïh numhtie dåakterh gujht vïenhtin dah skiemtjes sjïdtin onanijeste. Dellie pryövin almetjidie jiehtedh dejnie orrijidh.

 

Daate dåakteredaajroen skåltoe jïh ij gærhkoen skåltoe man åvteste daate tabuvinie sjïdteme?

Jaavoe, men gærhkoe lij meatan, vïenhtem dåakterh lin earoeladtje – dah vïenhtin naemhtie lij. Kaanne dah åajaldehtin sijjen barkoevoelph gihtjedh. Im daejrieh, men idtjin buektehth almetjidie soptsestehtedh dejnie orrijidh. Hearrah lin aaj meatan, jïh dan åvteste gærhkoe skåltoem åådtjeme, mearan aalkovisnie lij daalhkesh jïh dåakterh mah gærhkoem almetjidie baajnehtin dejnie orrijidh. Gærhkoe bijpeleviersem gaavni gusnie tjåådtje daate lij aaj sådtoe. Ij leah mejtegh mij daam vuajnoem dåårje. Akte ålma man nomme Onan bijpielisnie Mosegærjine, dïhte jïjtjemse nyjsenæjjan sistie sigki giejnie Jupmele sïjhti satne edtji iehtsedh, dïhte lij vïelleben aarpije. Dellie baaji  saajoem deavese galkedh, jïh ij leah daate onaanijen bïjre. Daate sæjhta jiehtedh gaaven sistie njulhtjedh. Manne vïenhtem daate lea pleentege dåakteredaajroste don baelien jïh gærhkoe mah voejhkelin almetjidie jeeredh skïemtjijidh. Dellie numhtie sjïdteme daate edtja sådtoe årrodh.

 

Daate råamome onanijen vööste - dïhte aaj beapmoeindustrijem feerhmeme?

Jaavoe, dah voejhkelin cornflakesem darjodh dannasinie ussjedin maajse meehti  libidom hööptedh. Jïh seamma laakan kneipp- gaahkoejgujmie. Vïelletjh Kneip staarne-laavkomem utnin galme jïh baahkes laavkomigujmie, guktie meehtin raeriem åadtjodh guktie edtji onanijem heerredidh.

Nils Heldal jïh Margrete W. Aasland ektesne soptsestieh aevhkiej bïjre onaneeredh, jïh fåantoej bïjre man åvteste onanije lij vuajnalgamme goh healsoevaarege jallh sådteres.

Spïeletijje: 2:26

M3

Maana maahta orgasmem åadtjodh?

 Daelie vïhtesjamme maana orgasmem åådtje. Naakenh jïjtse tsavnoem damtehthieh bielelen orgasmem åadtjodh, jïh naakenh orgasmem åadtjoeh mearan onaneerieh. Jïh naaken maehtieh ovmaereles vuekine onaneeredh. Maahta maanese jiehtedh “manne vuajnam datne lyjhkh dov tsavnoem damtehtidh. Datne maahtah gïetem nuhtjedh sijjeste buertiejuelkien jallh vïedtjen vööste”. Jïh naan aejkien lea hijven maanese soptsestidh “manne vuajnam datne sïjhth dov tsavnoem damtehtidh, men daelie mubpiejgujmie ektine, maahtah dam darjodh gosse oktegh”.  Datne edtjh dagke gïetem nuhtjedh sijjeste buertiejuelkien vööste knugkedh.

 

Gie edtja dam maanese jiehtedh?

Dah mah maanide demtieh, jïh dah mah vuejnieh maanah numhtie darjoeh. Jïh maahtam vuesiehtimmine dïsse båetedh? Akte maanagïerteste ringki, desnie lij akte govhten jaepien båeries maana. Dïhte buertiejuelkien vööste gællasji jïh onaneeri abpe biejjien, jïh doh geerve almetjh darjoejin ov goh idtjin dam vuejnieh. Ij leah aelhkie baajedh årrodh dam vuejnedh , jis akte soffesne tjahkasje jïh jïjtjemse stimuleerie. Dïhte nïejte gællasji jïh jïjtjemse stimuleeri abpe biejjiem, jïh dellie manne maanagïertebarkijasse jeehtim - datne tjoerh dejnie soptsestidh - åvtelen aalka onaneeredh jïh jiehtedh “mijjieh vuajneme datne sijhth jïjtjedh tsavnine murriedidh. Dam maahtah darjodh. Men gosse mijjieh jeatjabigujmie  ektine edtjebe dejgujmie årrodh. Datne maahta jïjtjedh tsavnoem damtehtidh gosse gåetesne, jallh gosse åarajamme, dellie maahtah gïetine damtehtidh. Jïh dle dan bïjre maanine soptsestin, jïh dïhte guarkaji. Naemhtie  gåarede darjodh. Naan aejkien ij gåaredh, ovmessie fåantoeh man åvteste. Gosse maana golmen jaepien båeries, ibie maehtieh veanhtadidh maana edtja buektiehtidh sosijaalisereedh, juktie daate lea bielie sosijaase sjïdtedh. Ij edtjh skuvlesjaljosne tjåadtjodh onaneeredh, jallh bovresne. Daate bööremes darjodh gosse datne oktegh, jïh dam gåarede maanese leeredh. Numhtie barre lea.

 

Men daamtaj maanagïerth mah tjuerieh dejtie soptsestimmide vaeltedh? Juktie stoerre joekehtse eejhtegi gaskem.

Jaavoe, gellien aejkien maanagïertebarkijh tjuerieh dam darjodh. Men dellie numhtie jis akte maana onaneerie, dellie gåetesne aaj numhtie dorje. Naan aejkien maahta hijven årrodh jis eejhtegh jïh maanagïerte laavenjostoeh. Vuesiehtimmien gaavhtan, naan aejkien eejhtegh maehtieh jeatjah tsiehkiem onanijese utnedh goh maanagïerth. Maahta hijven årrodh laavenjostoem utnedh, jïh dellie vihkele maanajgujmie soptsestidh jïh jiehtedh “Tsavnoem maahtah damtehtidh gosse oktegh. Jïh sijjeste kaanne gïetem nuhtjedh?”.

Nils Heldal jïh Margrete W. Aasland ektesne soptsestieh maanan orgasmen bïjre, jïh guktie maanam bïhkedidh jis jïjtjemse stimuleerie ov-sjïehteles tsiehkine jallh rovnegslaakan.

Spïeletijje: 2:51

M4

Kaanne aelhkebe onanijen bïjre daelie soptsestidh, jïh kaanne nïejth vielie guarkah. Manne tuhtjem lea vaenie soptsestamme nïejti seksualiteeten bïjre. Men sïjhtem vuesiehtimmieh maanagïertijste neebnedh. Vuesiehtimmien gaavhtan, jis vuejnebe akte nïejte tjåådtje jïh tsïnnem damtehte, dellie åådtje govledh” orrejh tsïnnem damtehth”. Jis onne baernetje tjåådtje pillam damtehte, jïh kaanne dïhte aaj båadtsode jïh pilla tjåådtje, dellie daamtaj “ vuartesjh dam baerniem, man tjaebpie”. Eevre joekehts vuajnoem akten  nïejtese jïh baarnan åtna, sïjhtem vuesiehtimmine mov sexolååge-lohkemistie  vuesiehtidh, maam lïerim Gjertrud Eigneristie, Stuehkeste. Dïhte akten goerehtimmien bïjre soptsesti gusnie lin healsoejarngesne orreme  gusnie lin govhten asken jaepien båeries onnemaanah, jïh tjidtjieh edtjin raajhpesem sov maaneste noeledh. Dah raajhpesen namhtah gællasjin aktem ståantem , jïh gosse onnenyöjtetjh eelkin sov tsïnnem damtehtidh, dellie tjidtjebe jeahta “jaavoe, daelie orre raajhpesem tsaekebe bobliboblibob”. Men gosse onnebaarnetje aalka sov pillam damtehtidh, dïhte lea medtie govhten asken båeries, dellie tjidtjebe jeahta “man njaelkie pillam damtehtidh. Tjidtjie edtja pillese båssodh?”. Tjidtjebe vielie sov baernine soptsesti gosse dïhte sov pillam damtehti, enn gosse nïejth seammalaakan darjoejin. Dallah onnenïejtetjen gïetem destie veelti, men dïhte  onnebaarnetje åadtjoeji gællasjidh jïh sov pillam damtehtidh, jïh aaj jååhkesjimmieh åadtjoeji; “daate hijven, tuhtjh njaelkie?” Mijjieh gujht ovmessie vuajnoeh utnebe nïejti seksualiteetese goh baerniej seksualiteetese. Jallh maanide mah ovmessie tjoelh utnieh. Ij daan jïjnjem nïejti tsiehkien bïjre sov tjoeleorgaanese soptsesth, vuesiehtimmien gaavhtan. Im sijhth gærhkose skultedh. Manne ussjedem jis Jupmele mijjen seksualiteetem sjugniedamme, jis Jupmele mijjem sjugniedamme, dellie aaj mijjen seksualiteetem sjugniedamme, manne vïenhtem..... hævvi almetjh aerpievuekieh utnieh. Men im maehtieh guarkedh mijjieh daarpesjibie dåakteredaajrose jallh gærhkose daan åvteste skultedh. Manne ussjedem mijjieh nuekies maahtoem utnebe daelie, jïh dellie åadtjobe vuejnedh mij lea iemie jïh hijven. Jïh nuekies vuesiehtimmieh gååvnesieh. Mijjieh daejrebe onanije maahta hijvne årrodh orgasmine jïh numhtie, goerehtimmie dan bïjre lea dorjesovveme. Men maahta “vaahrese båetedh” maanah gïeh jearsoes jïh hijven tsiehkiem jïjtsh kråahpese åadtjoeh, aaj maehtieh “vaahrese båetedh” jearsoes jïh hijven tsiehkiem jïjtsh seksualiteetese åadtjodh. Guktie daate hijven saahta guktie. Ij maana tjoerh onaneeredh jis edtja verries jïh hijven tsiehkiem sov kråahpese åadtjodh. Men ij edtjh læjhkan maanam jeeredh dam darjodh, men edtja lïeredh  numhtie maahta darjodh gosse oktegh.

 

Im sijhth gærhkose skultedh. Manne ussjedem jis Jupmele mijjen seksualiteetem sjugniedamme, jis Jupmele mijjem sjugniedamme, dellie aaj mijjen seksualiteetem sjugniedamme, manne vïenhtem ... hævvi almetjh aerpievuekieh utnieh. Men im maehtieh guarkedh mijjieh daarpesjibie dåakteredaajrose jallh gærhkose daan åvteste skultedh. Manne ussjedem mijjieh nuekies maahtoem utnebe daelie, jïh dellie åadtjobe vuejnedh mij lea iemie jïh hijven. Jïh nuekies vuesiehtimmieh gååvnesieh. Mijjieh daejrebe onanije maahta hijvne årrodh orgasmine jïh numhtie, goerehtimmie dan bïjre lea dorjesovveme. Men maahta “vaahrese båetedh” maanah gïeh jearsoes jïh hijven tsiehkiem jïjtsh kråahpese åadtjoeh, aaj maehtieh “vaahrese båetedh” jearsoes jïh hijven tsiehkiem jïjtsh seksualiteetese åadtjodh. Guktie daate hijven saahta guktie. Ij maana tjoerh onaneeredh jis edtja verries jïh hijven tsiehkiem sov kråahpese åadtjodh. Men ij edtjh læjhkan maanam jeeredh dam darjodh, men edtja lïeredh  numhtie maahta darjodh gosse oktegh.

Nils Heldal jïh Margrete W. Aasland ektesne- soptsestieh guktie eejhtegh jeatjahlaakan onnenïejti goh onnebaerniej vööste dåemiedieh, jïh maam daate maahta maanaj tsiehkiem jïjtse kråahpese jïh identiteetese baajnehtidh.

Spïeletijje: 2:46

M5

bottom of page